Thread: Nghị luận xã hội - dễ hay khó?

Trong xu thế phát triển hiện nay, nghị luận xã hội ngày càng được chú trọng hơn nhằm giúp học sinh nâng cao năng lực diễn đạt, hiểu biết các vấn đề xã hội.
Nghị luận xã hội dễ làm với những học sinh năng động, chịu khó đọc và nắm thông tin xã hội. Nhưng lại khó đối với những học sinh suốt ngày chỉ biết ...truyện tranh, game và đi học cua tối mắt tối mũi!
Những vấn đề xã hội đưa vào trong văn nhà trường không phải là những gì quá cao xa, lạ lẫm với học sinh. Đó là mối quan hệ hàng ngày, việc rèn luyện tu dưỡng đạo đức, thái độ trước những vấn đề xã hội nóng bỏng. Nếu không thật sự hứng thú thì quả thật cũng khó làm và dễ đi vào hô khẩu hiệu sáo rỗng.
Để làm tốt một bài nghị luận xã hội, đòi hỏi học sinh phải có hiểu biết những vấn đề chính trị - xã hội nhạy cảm, có ý thức xây dựng cho mình một quan niệm sống lành mạnh, tiếp thu tốt những giá trị văn hóa tinh thần của dân tộc. Quan trọng nhất trong một bài nghị luận xã hội là khả năng nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau, biết nhận diện những gì đúng đắn và có khả năng đưa ra lý lẽ để bảo vệ luận điểm của mình.
Mong các em có những ý kiến trao đổi để chúng ta có thể không e ngại khi tiếp xúc với văn nghị luận xã hội!

Tiếp tục trở lại với vấn đề Nghị luận xã hội!
Đề thi tốt nghiệp và đề thi vào đại học, cao đẳng năm nay đã dành hẳn câu 3 điểm dành cho học sinh xử lý đề nghị luận xã hội. Như vậy, dù muốn dù không các em đều phải đối mặt với thách thức.
Làm thế nào để giải quyết đề nghị luận xã hội?
Thiết nghĩ, cần phải "có bột mới gột nên hồ", vì vậy chúng ta phải có quá trình tích lũy tư liệu. Diễn đàn sẽ làm công việc chọn lọc này cho các em!
Thật đáng buồn khi vẫn có những câu hỏi tìm văn mẫu cho đề nghị luận xã hội ở một số diễn đàn, và ngay cả diễn đàn của chúng ta nữa. Vậy tại sao chúng ta không làm một việc ngược lại: tích lũy hiểu biết cơ bản về các hiện tượng đời sống, về tư tưởng đạo lý, luyện tập thao tác tư duy để tự mình giải quyết vấn đề!
Chuyên mục này sẽ dành riêng cung cấp những gợi ý về vấn đề nghị luận xã hội. Thân mến!
TÀI LIỆU ĐẦU TIÊN THAM KHẢO (bấm vào link):
Kỹ năng sống (Theo chương trình của unicef thuộc UNESCO)

Một tài liệu bổ ích:
CẨM NANG VÀ CHIẾN LƯỢC DÀNH CHO HỌC TẬP
Được dịch sang Tiếng Việt bởi Nguyễn Thanh Hương, sinh viên trường Lafayette College, Pennsylvania, Hoa Kỳ, thực tập sinh của Quỹ Giáo dục Hoa Kỳ- Đông Dương (US-Indochina Educational Foundation) dưới sự giúp đỡ tài chính của Quỹ Freeman Assist và sự hướng dẫn của Giáo sư Mark Ashwill. Ngoài ra, còn có sự tham gia của Đào Tú Anh (Hà Nội) và Trần Hà Hải (Thành Phố Hồ Chí Minh).

“Cẩm nang và chiến lược dành cho học tập” là một trang web giáo dục được lập ra và duy trì bởi Joe Landsberger . Những lời khuyên trong cẩm nang này được các học sinh sinh viên trên nước Mỹ và thế giới sử dụng rộng rãi. Trang web này được cập nhật lần cuối vào ngày 02-11-2005. Quyền tái bản được bảo đảm nếu tái bản dưới dạng copy miễn phí, in ấn, và phân phát dưới hình thức giáo dục phi thương mại với mục đích giáo dục rõ ràng. Không cần thiết phải ghi đường link đến trang web. Xin chỉ lưu ý trang web vẫn đang tiếp tục nâng cấp thường xuyên. Vì lý do đó, xin không đăng tải nội dung trang web này trên mạng Internet mà không xin phép.”

(LTTN) Nhằm giúp các em làm quen với các vấn đề nghị luận xã hội, chúng tôi sẽ tìm các nguồn bài viết mang tính chất tham khảo xung quanh các hiện tượng xã hội, tư tưởng đạo lý. Các em cũng có thể góp phần bàn thêm để có cái nhìn hoàn chỉnh xung quanh các vấn đề xã hội
----------
Tuổi trẻ và "đường bay vinh quang"
Nguyễn Hoàng Đức
Phụ nữ Việt Nam
09:25' PM - Thứ tư, 28/01/2009

Nhìn vào tuổi trẻ ngày nay không chỉ đơn giản là nhìn vào sức sống, sức khao khát của những mái đầu xanh, mà ngay tức thời ai ai cũng cảm thấy rõ ràng mãnh liệt, người ta còn đang nhìn vào một thời đại mới xoay vần biến chuyển chóng mặt. Tại sao tuổi trẻ bây giờ lại gắn với thời đại mới? Chẳng lẽ xưa kia tuổi trẻ không có thời đại mới?

Đúng vậy! Thời đại mới xoay vần trời long đất lở như hôm nay thì cả vài ngàn năm mới có. Thậm chí nói đúng ra là chưa từng có trong lịch sử. Nói chính xác hơn như nhiều chuyên gia đánh giá kỷ nguyên này còn phát triển hơn toàn bộ lịch sử cộng lại. Vì thế chỉ có tuổi trẻ ngày nay là xuất hiện giữa dòng xoáy của một thời đại mới đặc biệt, mới không chỉ ở tính thời gian thuần tuý mà là toàn bộ những thành tựu xảy ra xung quanh.

Ở nước châu Âu khá văn minh kia, có một người đàn ông ngủ sâu hôn mê hơn hai mươi năm trời, do sự chăm sóc tận tình của bà vợ, lúc ông tỉnh dậy, ông cảm giác như mình đang sống trên cung trăng với một xã hội như huyền thoại, chỉ vì một cái nhìn đầu tiên, mọi người có thể liên lạc với nhau bằng một chiếc máy điện thoại di động nhỏ như bao diêm.

Xưa kia, đời ông qua đời cha, thấy chiếc xe bò đi trên đường, thì đời con cũng thấy vậy. Đời bà qua đời mẹ đội nón gánh quang thì đời con cũng đội chiếc nón ấy và vác trên vai cái đòn gánh ấy. Nhưng thời đại ngày nay thì sao?

Hình ảnh của chiếc xe bò đâu còn kỳ cạch ngự trị, mà thay vào đó là ô tô, xe lửa, tàu thuỷ, máy bay, và tên lửa lên vũ trụ. Còn đời bà xưa kia xắn quần lội ruộng, đời nay cả dì lẫn cô quần xắn móng ngựa vẫn ngồi lên xe máy phóng vù vù...

Như vậy, rõ ràng thời đại mới đã bao bọc xung quanh tuổi trẻ những sức mạnh phi phàm nhất. Họ có trong tay tất cả, từ điện thoại di động, bấm vài cái, gọi là tới liền, rồi máy vi tính siêu tốc nối mạng băng truyền nhanh thoải mái cập nhật những thông tin mới nhất và chít-chát với nhau, xe máy, ô tô phóng vù vù, làm hộ chiếu, mua vé ra sân bay chu du toàn thế giới trong mấy ngày...

Tất cả những thứ đó nâng tuổi trẻ lên nhiều lắm. Nhưng như chúng ta vẫn thường nói: Mỗi cơ hội bao hàm một thách thức. Có thể nói chắc chắn rằng: Chưa bao giờ tuổi trẻ phải học nhiều như ngày hôm nay.

Xưa kia, một người chỉ cần học ba tháng là có thể trở thành đánh máy viên - thư ký văn phòng; ngày nay thì ba tháng, chứ ba năm đã nhằm nhò gì? Nhìn tuổi trẻ ngày nay thấy nổi lên những thách thức gì?

Một con số rất đông các em cận thị. Vì sao? Vì xem truyền hình và ngồi trước máy vi tính nhiều, giờ đây lại có vô số những trò chơi gêm (game) hấp dẫn nữa. Bệnh đao - thiểu năng trí tuệ, bệnh béo phì - chậm chạp, ì ạch, trì độn cũng xuất hiện nhiều, lý do chính cũng vì mải chơi game, ít hoạt động. Giờ đây còn xuất hiện hàng loạt các vụ nổ súng - bạo lực học đường, lý do vì hận thù, mặc cảm ta không được yêu. Còn những vụ tự tử đang gia tăng nữa, lý do cũng là hờn dỗi việc trái tim mình bị tình yêu bỏ rơi.

Rồi tội phạm vị thành niên tăng chóng mặt, chỉ vì, chán chường, phá bĩnh, bướng bỉnh, và lấy sự bạo động phản kháng làm yếu tố trưởng thành... Còn một thách thức rất lớn đặc trưng thời đại rằng: Lớp trẻ ngày nay rất khó đối thoại với lớp cha anh. Vì sao?

Vì thời đại mới trọng khoa học và thực tiễn mà không thích những lời giáo huấn. Nhưng còn thêm một lý do khác: Tuổi trẻ đã mang mặc cảm tự tôn thời đại đến mức trở thành ngộ nhận.

Vậy, giờ chúng ta cả già lẫn trẻ, chúng ta sẽ đối thoại với nhau qua những chứng lý hiện thực nhất. Trước hết chúng ta buộc phải khởi đầu từ những sự kiện, các vụ nổ súng học đường, nhảy cầu, trèo lầu tự tử, và thi kiểm tra tay nghề những trai thanh gái lịch lóng ngóng thiếu tự tin rất nhiều...

Tất cả là, vì thiếu trưởng thành nên người ta ít tự tin. Khi ít tự tin thì người ta tìm cách yêu sớm để kiếm cho mình một đồng minh của trái tim. Người ta bắt quen nhanh, yêu nhanh, thề non hẹn biển nhanh, rồi tan vỡ nhanh... thế là thất vọng tột độ, đem súng đến giảng đường không chỉ hạ sát người bạn gái, mà còn hạ sát tất cả những ai là con gái cho bõ tức.

Còn các cô gái thì quyên sinh để tìm cách kết tội kẻ bạc tình kia một cách rõ ràng nhất. Kết tội hắn không chỉ phơi hắn trước mặt mọi người một kẻ bội bạc, đểu giả, mà còn kết tội hắn ngay giữa toà án lương tâm cả ngày lẫn đêm lúc nào cũng âm ỉ phán xét và kết tội kẻ sống sót của tình yêu đã huỷ diệt một nửa...

Tuổi trẻ hiện đại không thích nói nhiều. Vậy ở đây chúng ta cùng gợi lên với nhau chỉ hai điểm thôi:

1. Liệu chúng ta có thể cấp tập yêu đương chỉ sau vài cái nhìn bồng bột, mấy cảm xúc dâng lên sau vài tách cà phê đèn mờ, hay mấy lần cắm trại? Bạn nên nhớ tình yêu thuộc về trái tim, và trái tim chẳng bao giờ hiện đại để trở thành sắt thép cả, trái lại nó rất run rẩy và yếu đuối.

Có một nguyên lý vĩnh cửu rằng: Mọi thứ đều phải có thời gian để lên men, để nẩy mầm, “mưa dầm mới thấm lâu”… Tình yêu như cái cây muốn ra quả ngọt thì phải có thời gian. Cho dù bạn có nấu cơm bằng niêu đất, xoong nhôm, hay bếp điện thì đều phải đủ lửa, đủ độ nóng, và đủ thời gian thì cơm mới chín.

Những thứ tình yêu vội vàng ăn sống ăn sít, rồi tan vỡ, đã không đủ liều thuốc miễn dịch cũng như cao thượng cho chính bản thân mình, vì thế nó mới ôm súng lên, vác dao đi, và thủ a xít bên mình đi đòi hộ người yêu.

2. Bạn đang đi học. Bạn là con tàu siêu tốc của thời đại, nhưng con tàu của bạn còn chưa đóng xong, nhưng nếu nó vội vàng hạ thuỷ bến tình yêu thì tất cả mọi sự đều lỡ dở... học hành lỡ dở, công ăn việc làm lỡ dở, và tình yêu không có “dây bảo hiểm” cũng nhanh chóng trở nên lỡ dở mà thôi...

Đó là cách lý giải tại sao rất nhiều bạn trẻ ngày nay lại chuyển từ tự tôn sang tự ti, thất vọng, yếm thế sâu sắc, đến mức hoặc là im lặng hoặc là phá bĩnh để chứng tỏ “tài năng lệch lạc” của mình.

Ở đời có một sự thật giản dị thôi, một viên đạn càng đi lâu trong một chiếc nòng dài, thì nó sẽ bắn đi xa, viên đạn súng trường sẽ đi xa hơn viên đạn súng ngắn cả trăm lần. Thời gian đi trong nòng súng chính là thời gian ép xác, tu thân, học tập, rèn luyện bản thân để tìm đường bay vinh quang cho chính bản thân mình.

Trái lại nếu bạn chưa kịp đi vào trong nòng, đã nhảy ra khỏi nòng để vui chơi, yêu đương thả cửa, thì mục đích cuộc đời bạn không đi xa hơn chỗ đứng đầu tiên bao nhiêu. Một con người không học hành gì, không có gì, thì cuối cùng tình yêu cũng sẽ ra đi. Lúc đó vài cái xe máy, mấy cái điện thoại cầm tay đời mới cũng không thể nào hoá cẩm nang cứu vãn được đâu. Vậy thì bạn hãy là con tàu đóng xong rồi hãy hạ thuỷ cuộc đời với tình yêu.

Những mặt yếu của tuổi trẻ Việt Nam
Bình Hương
Tạp chí Trí tuệ
10:10' PM - Thứ ba, 09/05/2006

Tuổi trẻ Việt Nam có rất nhiều mặt mạnh. Nhiều nhà Xã hội học nước ngoài đến nghiên cứu ở Việt Nam đều có những khẳng định tốt đẹp về Tuổi trẻ Việt Nam. Trong phạm vi bài này, tôi chỉ mong muốn khái quát lại những nhận xét về mặt yếu của thanh niên ta, của đa số những cán bộ đoàn qua các kỳ Đại hội, họp hành mà tôi có dịp trao đổi cùng với ý kiến tham gia của một số sinh viên nước ngoài mà tôi đã gặp.

1. Ham muốn nồng nhiệt sớm làm được nhiều tiền

Việc muốn làm giàu là một nguyện vọng chính đáng của Tuổi trẻ nói riêng và con người nói chung. Song ham muốn quá mức, luôn luôn suốt ruột, sẵn sàng chấp nhận mọi sự rủ rê, mọi giải pháp bất chấp cả pháp luật và đạo lý là một tính cách nguy hiểm, là một cơn sốt cần được hạ nhiệt.

2. Thích tiêu tiền một cách phóng khoáng

Đặc biệt đối với những thanh niên đã ra công tác, làm ăn sinh sống, nhất là với những người có thu nhập cao, họ thường có phong cách sống phóng túng thích tiêu xài thoải mái. Họ tiêu tiền rất nhanh, tiêu tiền quá mức cho phép, tiêu tiền quá khả nắng thu nhập của mình. Những cái không đáng tiêu họ vẫn tiêu, những bữa nhậu không đáng có họ vẫn thực hiện.

3. Sĩ diện, hình thức chủ nghĩa

Hay xấu hổ, không muốn mọi người biết mình học kém, biết mình nghèo, biết gia đình mình ở nông thôn. Trong các mối quan hệ, trong giao tiếp hay giấu dốt, những điều mình không biết không tự nhận là không biết mà hay nói quanh co hoặc nói chệch cặc đánh trống lảng. Thích phô trương, khoe khoang, thậm chí cả khoe khoang những điều mình không hoặc chưa có. Không ít sinh viên tốt nghiệp chưa kiếm được việc đã vội vàng xin đăng ký học để lấy bằng thứ hai mà' không biết để làm gì. Chưa có nhu cầu, đã mua ngay máy tính, máy ảnh...

4. Thiếu bản lĩnh

Không đi sâu vào một lĩnh vực nào đầy đủ, do đó bước vào cuộc sống thường thiếu tự tin khi gặp bất kỳ một vấn đề gì không dám đặt ra hoặc phản biện bất kỳ một vấn đề gì, không dám tham gia đấu tranh phê bình, không dám chủ động đề xuất. Khi gặp khó khăn thì đùn đẩy cho nhau, sợ trách nhiệm, sợ nhận những nhiệm vụ nặng nề.

5. Xa rời thực tế

Ước mơ, hoài bão là một tính cách tốt của thanh niên nhưng đã có không ít người có những suy nghĩ viển vông, xa rời cuộc sống, xa rời những điều kiện hiện có. Ngồi ở cơ quan, ngồi trong nhà mình mà cứ như ngồi trên mây. Nhiều ý kiến, nhiều vấn đề đặt ra không được đa số đồng tình.

6. Giờ giấc lỏng lẻo

Ý thức về thời gian không nghiêm túc, không coi trọng tiết kiệm thời gian, không coi trọng những quy định về thời gian. Trong nhiều những cuộc họp, những buổi sinh hoạt, có không ít thanh niên đi chậm, thậm chí chậm hàng tiếng đồng hồ. Mặt khác cũng có những thanh niên lại đi sớm rất nhiều giờ để chơi bởi, tán gẫu vô tích sự.

Chúng ta cần thấy rõ tất cả những điều dở đó để tự rèn luyện và giúp nhau điều chỉnh nâng cao phẩm chất. Nhà trường và các tổ chức xã hội cũng phải có tránh nhiệm đầy đủ trong việc giúp lớp trẻ tu dưỡng, nâng mình lên.
Theo Tạp chí Trí tuệ

Originally Posted by Lãng Tử Trần Nam

Để làm tốt một bài nghị luận xã hội, đòi hỏi học sinh phải có hiểu biết những vấn đề chính trị - xã hội nhạy cảm, có ý thức xây dựng cho mình một quan niệm sống lành mạnh, tiếp thu tốt những giá trị văn hóa tinh thần của dân tộc. Quan trọng nhất trong một bài nghị luận xã hội là khả năng nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau, biết nhận diện những gì đúng đắn và có khả năng đưa ra lý lẽ để bảo vệ luận điểm của mình.
Mong các em có những ý kiến trao đổi để chúng ta có thể không e ngại khi tiếp xúc với văn nghị luận xã hội!

Thưa sư phụ,R không phủ nhận những cái tích cực của việc đưa văn nghị luận xã hội vào việc giảng dạy và thi cử.Nhưng...vẫn có một số vấn đề cần phải đề cập.
Thứ nhất đó là thu hẹp lãnh địa của lối văn lãng tử xưa nay,biết rằng sự ra đời của cái mới tất yếu sẽ thủ tiêu sự tồn tại của cái cũ,đó là quy luật phát triển rồi,nhưng R vẫn thấy tiếc thương cho những bài cảm thụ , những bài văn là nơi giao cảm giữa tác giả và độc giả.Nếu phát huy việc học và thi văn nghị luận xã hội thì chương trình văn học trong nhà trường sẽ dạy cái gì?Các tác phẩm văn chuơng hay là những bài phóng sự xã hội?
Thứ hai,các chuẩn mực xã hội luôn luôn thay đổi, để cập nhật và đi đến quan điểm đúng đắn về một hiện tượng nào đó cũng không phải là chuyện dễ dàng.Việc nảy sinh những mâu thuẫn dạng " chín người mười ý" cũng là điều không tránh khỏi.Sẽ có lúc học trò không bằng lòng khi quan điểm của nó bị áp chế bởi một quan điểm trái ngược của thầy cô.
Và rồi việc chọn lựa đề tài cho các em "nghị luận" sao cho không quá sức với tầm nhận thức và tư duy của các em,những đề tài nào là đừng quá mới và cũng đừng quá cũ,đừng quá nhạy cảm và cũng đừng quá "nhiều chiều" để các em khỏi hoang mang khi trình bày quan điểm của mình,e cũng là một việc khó khăn!
Cái cuối là khi văn nghị luận xã hội trở nên phổ biến trong môi trường phổ thông thì cái ranh giới để xác định dân chuyên Văn với các dân chuyên khác cũng sẽ lu mờ bởi lâu nay dân Văn vẫn nổi trội hơn ở phần cảm thụ tác phẩm.
Hic, đó chỉ là những ngu ý chủ quan.Vào môi trường ĐH, học môn xã hội học ngày nào cũng thầy trò cũng tranh luận nảy lửa (trò cãi với trò, trò cãi với thầy, thầy cãi với thầy...) về mấy vấn đề xã hội gì đâu.Nhìn lại mà lo cho các em!

Văn cảm thụ được học từ lớp 5, đến chương trình cấp 3 vẫn được duy trì và phát triển bằng những bài bình luận, phân tích văn học mà?

Nghị luận xã hội là nơi để học sinh tư duy và viết nên những vấn đề mình nghĩ. Loại văn này không hề áp đặt học sinh. Và có thể tìm thấy những suy nghĩ mới, hướng đi mới của học sinh trong nghị luận xã hội dễ hơn trong nghị luận văn học. Em thấy nghị luận văn học cũng đâu thiếu gì cái 'ép buộc" đâu?

Và có vẻ như học sinh thời nay hơi dửng dưng với xã hội, và việc đưa nghị luận xã hội vào trường học là đúng đắn mà. Ranh giới chuyên hay không chuyên không vì nghị luận xã hội mà lu mờ đâu. Vì biểu điểm cho một bài thi nghị luận xã hội chỉ chiếm 2 - 4 điểm, phần điểm còn lại vẫn là của nghị luận văn học mà.

Tài liệu tham khảo từ trang web của trường Tư thục Quy Nhơn (http://quynhonedu.com)
Làm văn nghị luận dựa theo công thức
PHƯƠNG PHÁP LÀM BÀI VĂN NGHỊ LUẬN
Ngày trước, có một thầy mà tôi rất nể trọng đã dạy cho chúng tôi bí quyết làm văn dựa vào các công thức có sẵn. nay xin trình bày sơ lược lại kinh nghiệm đó cho các bạn còn đang đi học tham khảo thêm, chắc chắn với các công thức này bạn không phải lo lắng đến việc không tìm ra ý tưởng viết văn nữa, mà bạn chỉ còn phải lo chọn lọc, sắp xếp các ý tưởng của mình tìm được

Cơ bản của phương pháp này là các công thức dễ nhớ, dựa vào các công thức này mà người viết có thể tìm ý, xây dựng khung ý tưởng dồi dào cho bài viết.

Làm văn ai cũng biết có 3 phần Mở bài - Thân bài - Kết Luận

1. Mở bài: là chìa khóa cho toàn bộ bài văn, phần mở bài gồm có 3 phần:
Gợi - Đưa - Báo : tức là GỢI ý ra vấn đề cần làm - sau khi gợi thì ĐƯA vấn đề ra - cuối cùng là BÁO - tức là phải thể hiện cho biết mình sẽ làm gì.

Khó nhất là phần gợi ý dẫn dắt vấn đề, có 3 cặp /6 lối để giải quyết như sau:

Tương đồng / tương phản : đưa ra một vấn đề tương tự/hoặc trái ngược để liên tưởng đến vấn đề cần giải quyết, sau đó mới tạo móc nối để ĐƯA vấn đề ra, cách này thường dùng khi cần CM-GT-BL về câu nói, tục ngữ, suy nghĩ.

Xuất xứ / đại ý: dựa vào thông tin xuất xứ/ đại ý để dưa vấn đề ra, cách này thường dùng cho tác phẩm/tác giả nổi tiếng

Diễn dịch/ quy nạp: cách này thì cũng khá rõ về ý nghĩa rồi.

2. Thân bài

Thân bài thực chất là một tập hợp các đoạn văn nhỏ nhằm giải quyết một vấn đề chung. Để tìm ý cho phần thân bài thì có thể dùng các công thức sau đâyđể đặt câu hỏi nhằm tìm ý càng nhiều và dồi dào càng tốt, sau đó có thể sử dụng toàn bộ hoặc một phần ý tưởng để hình thành khung ý cho bài văn:

Đối với Giải thích: Gì - Nào - Sao - Do - Nguyên - Hậu
Đối với Chứng Minh: Mặt - Không - Giai - Thời - Lứa

2.1 Đối với Giải thích: Gì - Nào - Sao - Do - Nguyên - Hậu
Gì: Cái gì, là gì
Nào: thế nào
Sao: tại sao
Do: do đâu
Nguyên: nguyên nhân
Hậu: hậu quả

hãy tưởng tượng vấn đề của mình vào khung câu hỏi trên , tìm cách giải đáp câu hỏi trên với vấn đề cần giải quyết thì bạn sẽ có một lô một lốc các ý tưởng

2.2 Đối với Chứng Minh: Mặt - Không - Giai - Thời - Lứa
Mặt: các mặt của vấn đề
Không: không gian xảy ra vấn đề (thành thị, nông thôn, việt nam hay nước ngoài...)
Giai: giai đoạn (vd giai đoạn trước 1945, sau 1945..)
Thời: thời gian - nghĩa hẹp hơn so với giai đoạn (có thể là, mùa thu mùa đông, mùa mưa mùa nắng, buổi sáng buổi chiều..)
Lứa: lứa tuổi (thiếu niên hay người già, thanh niên hay thiếu nữ...)

2.3 Hình thành đoạn văn từ khung ý tưởng:
Sau khi dựa vào công thức bạn hình thành được khung ý tưởng, điều tiếp theo là từ từng ý tưởng đó ta triển khai ra các đoạn văn hoàn chỉnh. Cách triển khai đoạn văn dùng công thức
Nào - Sao - Cảm
Nào: thế nào
Sao: tại sao
Cảm: cảm xúc, cảm giác, cảm tưởng của bản thân

Cứ như vậy bạn sẽ có nhiều đoạn văn, các đoạn văn này hợp lại là thân bài

3. Kết bài
Có công thức Tóm - Rút - Phấn để thực hiện phần này
Tóm: tóm tắt vấn đề
Rút: rút ra kết luận gì
Phấn: hướng phấn đấu, suy nghĩ riêng của bản thân

Như vậy trên đây là những kinh nghiệm cô đọng nhất về cách tìm ý cho bài văn dựa vào công thức, phương pháp này do thầy giáo dạy tôi năm cấp 2 hướng dẫn, ông đã áp dụng để giảng dạy học sinh từ những năm 60 của thế kỷ trước, tới nay vẫn còn hiệu quả.

Mei chúc các bạn học tốt với kinh nghiệm trên.

NHỮNG CÂU CHUYỆN CHỌN LỌC - CÙNG ĐỌC VÀ SUY NGẪM

Trong tài liệu yêu cầu học sinh tham khảo, có các câu chuyện trong sách Hạt giống tâm hồn, bên cạnh đó, trong quá trình tìm kiếm trên mạng, thầy đã thu thập được một số câu chuyện hữu ích, có thể tham khảo tốt cho bài làm nghị luận xã hội của các em. Chúng ta hãy cùng đọc và suy ngẫm về những câu chuyện này!

Lịch sử thuộc về những người biết ước mơ

(Trích "Thế giới rộng lớn và rất nhiều việc phải làm - Kim Woo Choong, ông chủ hãng DaeWoo)

Khi còn đi học tôi rất nghèo, nhưng tôi không phải là đứa học sinh nghèo duy nhất, lúc ấy ai cũng nghèo. Cách đây 30 năm thu nhập quốc dân tính theo đầu người của Triều Tiên khoảng 50 USD, còn bây giờ đạt khoảng 5000 USD. Bạn có thể tưởng tượng được lúc ấy chúng tôi vất vả như thế nào. Dĩ nhiên ngày nay vẫn có một số người nghèo, như những ngày sau cuộc chiến tranh Triều Tiên mọi người đều nghèo khổ.

Lúc ấy chúng tôi sống ở quận Chungchang, Seoul và tôi phải đi bộ hai tiếng tới trường Đại học Yonsei cách khoảng 10Km. Tôi không có lấy một đồng xu dính túi nhưng tôi lại có nhiều ước mơ. Tôi vẫn không thể quên được cái cảm giác bước ra khỏi thư viện vào lúc đêm khuya hay khi tôi nhìn lên bầu trời khi lê bước về nhà.

Dường như thế giới là của tôi và tôi có thể bao trùm vũ trụ trong cánh tay của mình. Đối với tôi dường như không có gì là không thể làm được. Dẫu rằng nghèo, nhưng cái cảm giác ấy giúp tôi tiếp tục học tập. Sinh lực của tuổi thanh niên là rất quan trọng đối với tôi và làm tràn ngập trái tim tôi bằng những ước mơ. Không có gì có thể ngăn cản tôi.

Trong số những điều mà tuổi trẻ mang lại thì ước mơ là điều quan trọng nhất. Những người biết ước mơ thì không biết nghèo khó vì mỗi người đều giàu có như chính ước mơ của mình vậy. Tuổi trẻ ước mơ rộng lớn như trời biển, dẫu bạn không có gì trong tay cả thì cũng không có gì phải ganh tị nếu có được những ước mơ.

Lịch sử thuộc về những người biết ước mơ : Ước mơ là động lực làm thay đổi thế giới. Những người có ước mơ, những xã hội làm cho ước mơ trở thành hiện thực và đất nước biết chia sẻ ước mơ và tất cả mọi người có thể trở thành bậc anh hùng trong lịch sử thế giới. Tôi cam đoan rằng tất cả những người đang làm nên lịch sử thế giới ngày hôm nay đều có những ước mơ lớn khi còn trẻ.

Có quốc gia nào mà không truyền hy vọng và ước mơ cho tuổi trẻ mà tuổi trẻ lại có được sức mạnh để lãnh đạo thế giới hay không? Nước Mỹ với lịch sử hơn 200 năm đã tạo lập thế đứng trong lịch sử thế giới hôm nay. Và cũng như chúng ta biết chính những ước mơ vĩ đại của những bậc tiên phong ban đầu với tinh thần tiên phong đã đưa lại sức mạnh cho sự phát triển.

Nhưng ngày nay tôi thường nghe nói là tuổi trẻ không còn có những ước mơ vì tương lai hay là họ có ước mơ xoáy vào hiện tại bây giờ. Nếu quả thật như vậy thì không có gì buồn hơn, không những chỉ buồn cho từng cá nhân mà còn buồn cho cả dân tộc.

Ước mơ thường tạo nên con người. Uớc mơ có thể điều khiển cả tính công việc và ngay cả hôm nay, ước mơ giống như bánh lái của con thuyền. Bánh lái có thể nhỏ và không thấy được nhưng nó điều khiển hướng đi của con tàu. Cuộc đời không có ước mơ giống như con tàu không có bánh lái. Cũng như con tàu không có bánh lái người không có ước mơ sẽ mất hướng đi và sẽ trôi dạt lững lờ cho tới khi bị mắc kẹt trong đám rong biển.

Con người có ước mơ sai trái thì cũng nguy hiểm như là người không có ước mơ. Một người mà ước mơ không vượt qua sự tiện nghi cá nhân trong hiện tại thì cũng đáng thương như là người không có ước mơ gì cả : Anh ta không nhận thức được giá trị lớn lao nhất của tuổi thanh niên. Nếu bạn có ước mơ, hy vọng rằng bạn phải có thì hãy nâng niu nó, vì ước mơ của bạn là bánh lái sẽ quyết đinh hướng đi cho cuộc đời.

Tôi có một ước mơ khi năm đứa chúng tôi bắt đầu mở Công ty Kỹ nghệ Daewoo - Đó là cống hiến cho sự phát triển xã hội qua hoạt động của Công ty. Khởi đầu chúng tôi có 10.000$ trong căn phòng thuê nhỏ bé bẩn thỉu ở một góc tòa nhà, nhưng lức ấy chúng tôi có một ước mơ còn lớn hơn cả vũ trụ.

Ước mơ ấy bắt đầu trở thành hiện thực khi Công ty càng ngày càng phát triển và chỉ trong vòng 10 năm tôi đã có được tòa nhà lớn nhất ở Triều Tiên bây giờ là trung tâm Daewoo. Tuy nhiên vào lúc ấy tôi ngần ngại về việc xây dựng trung tâm Daewoo. Tôi nghĩ là đầu tư tiền vào thiết bị sản xuất để góp phần vào việc phát triển kinh tế thì tốt hơn. Tôi cũng e rằng người ta sẽ phê phán Công ty đầu cơ bất động sản.


Tuy nhiên tôi thay đổi cách nghĩ của mình và bắt đầu ước mơ mới, đó là khuếch trương Công ty tới mức tòa nhà đồ sộ ấy chứa hết nhân viên của Daewoo. Vào lúc ấy, hành động đó hầu như là không ai có thể tưởng tượng nổi, tuy nhiên tôi đã thực hiện được ước mơ ấy trong vòng 5 năm. Ngày nay Daewoo có hơn 100.000 nhân viên đủ để ngồi kín hết 3 tòa như vậy. Giờ đây tôi có một ước mơ khác. Đó là làm ra sản phẩm có chất lượng tốt nhất trên thế giới trong khi tôi còn sống. Tôi đã lập nên một số kỷ lục thế giới, chẳng hạn có được xưởng đóng tàu lớn duy nhất như thế trên thế giới tại Daewoo Dapo. Phân xưởng áo quần lớn nhất thế giới ở Pusan; doanh số bán áo quần lớn nhất thế giới. Nhưng vẫn còn cái mà chúng tôi vẫn chưa đạt được, đó là làm ra sản phẩm có chất lượng tốt nhất trên thế giới.


Tôi vẫn nuôi dưỡng ước mơ này, với bất cứ sản phẩm nào miễn là nổi tiếng tốt nhất trên thế giới đối với những thứ cùng loại như viết máy Paker hay máy ảnh Nikkon. Dẫu là sản phẩm nào đi nữa cũng được, miễn sao họ nói là cái đó do ông Kim Woo Choong làm ra thuộc loại tốt nhất. Đó là ước mơ của tôi nhưng dường như không dễ gì đạt được. Trong một tương lai gần đây có thể điều đó là trở thành hiện thực, sau khi tôi truyền lại nỗ lực to lớn của Daewoo cho một người kế nghiệp xuất chúng.

Tôi cũng có một ước mơ khác, ước mơ lớn nhất đó là được tưởng nhớ là nhà doanh nghiệp đáng kính. Tôi không muốn nổi tiếng là giàu có hay là có nhiều tiền.

Theo như truyền thống thì ở Nam Triều Tiên, người ta không kính trọng thương nhân hay nói đúng hơn thì thương nhân là những người bị coi thường hoặc bị mọi người xa cách. Có lẽ lý do cơ bản nhất là truyền thống Khổng giáo ăn sâu trong mọi người về thứ bậc trong xã hội: Sĩ, Nông, Công, Thương... Vì theo trật tự này thì thương nhân nằm ở cuối. Cũng có một lý do khác là khuynh hướng gần đây có một số nhà kinh doanh nhắm tới mục đích cuối cùng là tích lũy tiền của. Nhưng không hiểu tại sao một doanh nhân không thể đạt được sự kính trọng như người ta dành cho giáo sư hay nghệ sĩ.
Tôi muốn tưởng nhớ như là một người chuyên nghiệp xuất chúng trong lĩnh vực của mình và ước mơ cuối cùng của tôi là giúp tạo nên một xã hội trong đó doanh nhân được mọi người kính trọng. Và tôi tiếp tục làm việc để hướng tới biến ước mơ đó thành hiện thực.

Tuổi trẻ không có ước mơ thì không phải là tuổi trẻ. Ước mơ là điều tối quan trọng cho tuổi trẻ. Tuổi trẻ chính là ước mơ và lịch sử thuộc về những người biết ước mơ

Originally Posted by Lãng Tử Trần Nam

Tiếp tục trở lại với vấn đề Nghị luận xã hội!
Đề thi tốt nghiệp và đề thi vào đại học, cao đẳng năm nay đã dành hẳn câu 3 điểm dành cho học sinh xử lý đề nghị luận xã hội. Như vậy, dù muốn dù không các em đều phải đối mặt với thách thức.
Làm thế nào để giải quyết đề nghị luận xã hội?
Thiết nghĩ, cần phải "có bột mới gột nên hồ", vì vậy chúng ta phải có quá trình tích lũy tư liệu. Diễn đàn sẽ làm công việc chọn lọc này cho các em!
Thật đáng buồn khi vẫn có những câu hỏi tìm văn mẫu cho đề nghị luận xã hội ở một số diễn đàn, và ngay cả diễn đàn của chúng ta nữa. Vậy tại sao chúng ta không làm một việc ngược lại: tích lũy hiểu biết cơ bản về các hiện tượng đời sống, về tư tưởng đạo lý, luyện tập thao tác tư duy để tự mình giải quyết vấn đề!
Chuyên mục này sẽ dành riêng cung cấp những gợi ý về vấn đề nghị luận xã hội. Thân mến!
TÀI LIỆU ĐẦU TIÊN THAM KHẢO (bấm vào link):
Kỹ năng sống (Theo chương trình của unicef thuộc UNESCO)

Thưa thầy,em rất đồng ý với quan điểm của thầy.Em cảm thấy với xã hội ngày nay thì việc học nghị luận xã hội là vô cùng cần thiết.Nghị luận xã hội ra giúp học sinh trau dồi kỹ năng sống,biết xác định cái gì là đúng đắn,học cách tư duy.Hơn nữa,trước những vấn đề gắn liền cuộc sống,mỗi người một quan điểm,mỗi cách giải quyết thì nếu biết chọn lọc những quan điểm,những cách giải quyết vấn đề khác nhau như thế thì ta sẽ có cái nhìn khách quan,có nhiều cách giải quyết hơn trước 1 vấn đề cụ thể.
Học sinh chuyên văn giỏi cảm thụ văn học hơn làm nghị luận xã hội.Điều đó không hoàn toàn đứng đâu.Quan trọng là do các bạn chưa nghiên cứu kĩ về những vấn đề xã hội,chưa biết tận dụng lợi thế của mình.Học văn thì khả năng tư duy về xã hội,kiến thức về địa lý,lịch sử,những sự kiện thời sự cũng rất tốt nên tại sao ta lại không khai thác mặt mạnh ấy chứ?
Chúc mọi người học nghị luận xã hội tốt!!